Muizen in huis

Keutels in de keukenkast of geritsel op zolder? Zo herken je de huismuis, zo vind je de gaten en zo kies je de juiste klem. Zonder gif.

Herken je een huismuis?

De huismuis is slank, met een spitse kop, grote oren en kraaloogjes. De dunne staart is even lang of langer dan het lijf. Een volwassen huismuis is 7 tot 10 centimeter lang en weegt 15 tot 30 gram, schrijft het Kennis- en Adviescentrum Dierplagen (KAD).

Je ziet ze zelden, want ze zijn vooral 's nachts actief. Je merkt ze wel aan:

  • keutels: zwart, 3 tot 8 millimeter, verspreid, een beetje als hagelslag;
  • knaagsporen aan verpakkingen, isolatiemateriaal of kabels;
  • vettige vegen ("buiksmeer") langs randen waar ze vaak lopen;
  • geritsel en gepiep in de nacht, en een muskusgeur.

Is het een muis of een rat? Dat lees je in rat of muis: keutels en sporen herkennen.

Waarom muizen een plaag worden

Een vrouwtje is na twee maanden geslachtsrijp en krijgt in haar leven gemiddeld 6 tot 10 nesten van 5 of 6 jongen. Met genoeg voedsel en nestplekken groeit een groep dus snel. Muizen klimmen goed, springen tot ongeveer 30 centimeter hoog en kruipen door kleine openingen. Ze hebben weinig water nodig.

Zo pak je muizen aan

  1. Gaten dichten. Het KAD adviseert openingen in buitenmuren te verkleinen tot hooguit 0,5 centimeter, met muizenroosters of bijenbekjes. Niet van plastic: daar knagen ze doorheen. Zie gaas, roosters en horren.
  2. Voedsel weghalen. Berg voedsel op in goed afsluitbare bakken en ruim vogelvoer, huisdiervoer en gevallen fruit op.
  3. Klemmen zetten. Volgens het KAD werken klapvallen het best. Zet ze op de looppaden, vast met een schroef of ijzerdraad, buiten bereik van kinderen en huisdieren, met bijvoorbeeld pindakaas als lokaas. Welke val past, lees je bij muizenvallen.
  4. Samen met de buren. In een rij huizen helpt het als de buren meedoen, anders trekken de muizen heen en weer.

Draag handschoenen als je gevangen muizen of keutels opruimt.

Gif?

Voor particulieren zijn sinds 26 december 2023 geen middelen met anticoagulantia meer toegelaten tegen muizen. Voor binnen zijn alleen nog middelen op basis van alfachloralose beschikbaar. Het KAD noemt chemische bestrijding een laatste redmiddel, voor een deskundige. Meer in muizengif en rattengif: wat mag nog wel?

Zelf doen of laten doen?

Wat doet de gemeente?

GemeenteWat de gemeente doetBron
EmmenVerwijst naar het KAD voor advies over wat je kunt doen.bron
CoevordenArea Reiniging onderzoekt het probleem, geeft advies, bestrijdt en biedt nazorg, in en rond je woning.bron
HoogeveenMeldingen over plaagdieren lopen via Area Reiniging.bron
AssenBestrijdt niet in de natuur. Rond je huis ben je samen met je buren verantwoordelijk voor een schone omgeving.bron
MeppelNiet gevonden op de site van de gemeente. Vraag het de gemeente.
Midden-DrentheBestrijdt alleen in de openbare ruimte bij gevaar voor de volksgezondheid; niet in parken, plantsoenen en sloten.bron
NoordenveldKomt bij meldingen in de openbare ruimte langs; bestrijdt niet bij je thuis.bron
TynaarloNiet gevonden op de site van de gemeente. Vraag het de gemeente.
GroningenVoorlichting en oorzaak zoeken (bouwtechnisch, hygiënisch of organisatorisch); daarna inloopvallen, klemmen en pas als laatste stap chemische bestrijding.bron
StadskanaalGeen informatie gevonden op de site van de gemeente.bron
VeendamGeen informatie gevonden op de site van de gemeente.bron
WesterwoldeNiet gevonden op de site van de gemeente. Vraag het de gemeente.
Midden-GroningenNiet gevonden op de site van de gemeente. Vraag het de gemeente.
ZwolleGeeft tips om een plaag te voorkomen; een aparte pagina over bestrijden vonden we niet.bron
EnschedeVerwijst naar Twente Milieu, dat kan adviseren en helpen als de tips niet werken.bron
DeventerGeen aparte informatie gevonden op de site van de gemeente.bron
AlmeloTwente Milieu bestrijdt ratten en muizen en beoordeelt of maatregelen nodig zijn om een plaag te voorkomen.bron
KampenEen medewerker komt thuis kijken en geeft advies. Ratten bestrijden bij particulieren is gratis. Buiten mag de gemeente geen gif gebruiken.bron

Nagelezen op de sites van de gemeenten op 23 oktober 2026. Beleid kan veranderen; de gemeente zelf is leidend.

Bronnen

Veelgestelde vragen

Hoe zien muizenkeutels eruit?

Zwart en klein, ongeveer 3 tot 8 millimeter lang en 1 tot 3 millimeter dik. Het KAD vergelijkt ze met hagelslag. Ze liggen verspreid en worden snel hard.

Mag ik muizengif gebruiken?

Als particulier alleen binnenshuis en alleen middelen op basis van alfachloralose. Middelen met anticoagulantia of cholecalciferol mogen particulieren sinds 2023 niet meer gebruiken (Ctgb).

Waarom komen muizen in het najaar naar binnen?

Huismuizen leven ook op akkers en trekken volgens het KAD in het najaar naar gebouwen, waar het warm is en er voedsel is.